Veel eerste releases die een minimum viable product heten, zijn helemaal niet minimaal. Ze zijn een versie één waar de ruwe randen af zijn geschuurd. Accounts, instellingen, een beheeromgeving, drie koppelingen en een dashboard waar nog niemand om vroeg. Het woord „minimum” zit nog in de naam, en verder nergens.

Dat is begrijpelijk. Achter elke functie op de lijst zit een reden, en er een schrappen voelt als iets slechters uitbrengen. Maar een grotere eerste release is zelden een betere. Het duurt langer voordat die iemand bereikt, je leert er minder van als dat gebeurt, en alles erin moet je vanaf dan meedragen.

Waar een eerste release voor is

Een MVP is geen klein product. Het is een vraag met software eromheen. Gaan mensen dit gebruiken, voor deze taak, op deze manier? De release bestaat om een antwoord te krijgen waarmee je verder kunt, zo vroeg als het kan.

Dat verandert wat erin hoort. Een functie verdient haar plek als het antwoord ervan afhangt. Al het andere, hoe verstandig ook, is een gok over een toekomst die je nog niet hebt bereikt. De release is hoe je ontdekt of je daar komt.

Waarom eerste releases groeien

De omvang groeit zelden door één slecht besluit. Hij groeit door een reeks redelijke besluiten:

  • Angst voor een magere eerste indruk. Een release die één ding doet, kan kwetsbaar voelen. Dus komen er een paar extra’s bij, zodat hij compleet lijkt.
  • Ieders eigen functie. Iedereen die meedoet, heeft een functie die voor hem of haar belangrijk is. Elk is op zich klein. Samen vormen ze een tweede product.
  • Vergelijken met volwassen concurrenten. Het product waarmee je wordt vergeleken, heeft jaren kunnen groeien. Op dag één dezelfde lijst functies hebben, betekent die jaren in maanden bouwen.
  • „Nu we er toch mee bezig zijn.” Als een deel van het systeem openligt, voelt uitbreiden goedkoper dan later terugkomen. Soms klopt dat. Vaak verschuift het alleen de kosten naar een minder zichtbare plek.

Geen van deze is op zich fout. Het probleem is dat niemand ze samen afweegt. Daardoor groeit de lijst alleen maar.

Wat te veel kost

De voor de hand liggende prijs is tijd. Elke functie is ontwerp, bouw, testen en nakijken, en de releasedatum schuift met elke functie op. De minder zichtbare kosten komen na de lancering.

Feedback wordt moeilijker te lezen

Als een product één ding doet en mensen het niet gebruiken, weet je waar je moet kijken. Als het twaalf dingen doet en het gebruik laag is, is het signaal verspreid over alle twaalf. Was het kernidee fout, of zat het verstopt onder opties? Een volle eerste release maakt de ene vraag die je wilde beantwoorden moeilijker te beantwoorden.

Alles wat je uitbrengt, houd je

Functies zijn geen eenmalige kosten. Elke functie moet blijven werken bij elke latere wijziging: getest, beschreven, ondersteund en gemigreerd. Een functie die tien mensen gebruiken, moet nog steeds het volgende herontwerp overleven. In de eerste maanden, als een product het snelst verandert, vertraagt dat gewicht elke wijziging.

Vroege besluiten worden hard

Een grotere release maakt meer besluiten blijvend voordat je weet welke ertoe doen. Het datamodel, de navigatie, de prijzen, de woorden op het scherm: zodra mensen ervan afhangen, kost veranderen iets. Hoe minder je vroeg vastlegt, hoe meer ruimte je houdt om te volgen wat je leert.

Opschrijven wat het niet gaat doen

Toen we de omvang van ons eigen product bepaalden, het E-Bike Battery Passport, schreven we op wat de eerste release niet zou doen. Die lijst stond naast de lijst van wat hij wel zou doen. Geen gps-tracking, geen ritstatistieken, geen vergrendeling op afstand, geen firmware-updates, geen marktplaats en geen blockchain. Een aantal daarvan had een indrukwekkende demo opgeleverd. Geen ervan was nodig om de vraag te beantwoorden waarvoor het product bestaat. Kunnen fabrikanten, dealers, werkplaatsen en recyclers één dossier van een accu delen dat ze allemaal vertrouwen?

De volgorde lag net zo vroeg vast. Het zakelijke portaal en de openbare paspoortpagina kwamen eerst, de mobiele app daarna. De eerste release was alleen online. Toch was de API erachter zo gebouwd dat offline werk later kon worden toegevoegd zonder hem om te bouwen. Dat onderscheid doet ertoe. Een functie uitstellen is goedkoop. Het besluit uitstellen dat haar mogelijk maakt, kan duur zijn.

Een openbaar paspoort op een telefoon: het model en het serienummer, geverifieerd door het platform, met hier geen diefstal gemeld, geen bevestigde veiligheidsbevinding en in gebruik, daaronder de capaciteit, spanning, chemie en het gewicht.
Wat een QR-code op de accu opent: de pagina die de eerste release goed moest hebben voordat er iets anders bij kwam. Getoond met demogegevens.

Een uitgeschreven lijst met „nu niet” doet twee dingen. Hij voorkomt dat dezelfde discussie elke week terugkomt. En hij maakt de afweging zichtbaar: iedereen ziet wat opzij is gezet, en waarom.

Principes die voor je beslissen

Een nieuwer product van ons, Nearwell, begon met een briefing van acht modules. Contacten, gesprekken, relaties, taken, inzicht in je netwerk, een AI-assistent, kansen en koppelingen. Voordat we er een kozen, schreven we vier principes op. De relatie komt eerst, dus niemand wordt standaard als saleslead behandeld. Een gesprek vastleggen is één korte notitie. Niets wordt aangemaakt, samengevoegd of verstuurd zonder dat de gebruiker dat zegt. En alles wat een gebruiker invoert, kan weer worden geëxporteerd.

Die principes deden het schrappen. De AI-assistent, de koppelingen en de netwerkkaart bleven buiten de eerste versie, elk met het besluit erbij. Mensen verwachten een salespijplijn van een CRM, dus Nearwell heeft er een. Maar die staat uit voor elk nieuw account en verschijnt alleen bij wie hem aanzet. Een score voor hoe sterk een relatie is, was makkelijk toe te voegen geweest en had het eerste principe gebroken. Daarom stelt de gebruiker die in en berekent de app hem nooit. Bij elke functie die bleef, staat een regel die zegt wanneer ze klaar is. Dat maakte de eerste versie klein genoeg om in drie dagen van briefing naar live te gaan.

Wanneer meer het minimum is

Sommige dingen lijken functies, maar zijn eigenlijk voorwaarden. Een product bewaarde dossiers voor veel bedrijven. Daar zaten twee dingen vanaf het begin in de eerste release. De gegevens van elk bedrijf gescheiden houden van die van elk ander. En elke belangrijke actie vastleggen in een auditlog. Zonder die twee kon de vraag niet eens worden gesteld. Niemand zet echte gegevens in een systeem dat hij niet kan vertrouwen.

De toets is dezelfde als voor al het andere: hangt het antwoord ervan af? Voor een notitie-app is een auditlog uitdijende omvang. Voor een systeem waarmee bedrijven een toezichthouder laten zien wat er gebeurde, hoort het bij het minimum. Het minimum meet je aan de vraag, niet aan het aantal functies.

Kiezen wat blijft

Een handige manier om de omvang te beperken, is beginnen bij de uitkomst in plaats van bij de lijst functies:

  1. Schrijf de vraag op. Eén zin: wie moet wat kunnen doen, en hoe weet je dat het gelukt is?
  2. Beschrijf de kortste route. De minste stappen die een echt persoon zet om die uitkomst te bereiken, van binnenkomen tot klaar.
  3. Houd alleen wat de route nodig heeft. Elke stap op de route heeft iets nodig om te werken. Dat is de omvang. Alles buiten de route gaat op de lijst met „nu niet”.
  4. Maak succes waarneembaar. Onze eigen criteria waren dingen die we konden zien gebeuren. Een consument die een paspoort binnen tien seconden begrijpt. Een werkplaats die een reparatie in minder dan twee minuten vastlegt. Een criterium dat je niet kunt waarnemen, kan je niets vertellen.
  5. Kies een datum en houd je eraan. Komt er iets nieuws bij, dan vervangt het iets op de lijst in plaats van erbij te komen.

Een toets voor elke functie

Vraag wat je zou leren als deze functie in de eerste release ontbrak. Is het eerlijke antwoord „niets wat we later niet kunnen leren”, dan kan ze wachten.

Klein is niet hetzelfde als onaf

Een gerichte release is geen vrijbrief om iets ruws uit te brengen. De delen die er zijn, moeten zo goed zijn als je ze kunt maken: snel, helder, toegankelijk en betrouwbaar. Mensen vergeven een product dat niet alles doet. Een product dat een paar dingen slecht doet, vergeven ze veel minder snel.

Een kleine release moet compleet voelen in wat hij doet, niet in hoeveel hij opsomt.

Daar gaat ook de gewonnen tijd naartoe. Minder functies laten ruimte voor de details die een product doordacht laten voelen. Duidelijke lege toestanden, nuttige foutmeldingen, en tekst die zegt wat er hierna gebeurt. Dat zijn de dingen die vroege gebruikers opmerken, en ze verdwijnen als eerste als de lijst lang is.

Kleiner beginnen

Omvang schrappen voelt als verlies. De prijs van een ontbrekende functie is makkelijk te zien, die van een extra functie niet. Een ontbrekende functie heeft een naam, iemand die erom vraagt en een moment in een overleg. De prijs van een extra functie is dun uitgesmeerd. Iets meer testen bij elke release, iets meer uitleggen aan elke nieuwe gebruiker, iets minder ruimte om van richting te veranderen. Het helpt om het om te draaien. Elke functie die buiten de eerste release blijft, kun je later nog bouwen, dan met bewijs erachter. Elke functie die erin gaat, onderhoud je, of ze er nu toe blijkt te doen of niet.

Een goede eerste release is bescheiden over hoeveel hij doet en precies over waarom hij bestaat. Die precisie maakt de feedback bruikbaar. En bruikbare feedback is de reden om überhaupt vroeg uit te brengen.